Je hebt vast wel eens gehoord van clickertraining. Bij clickertraining denk je misschien niet meteen aan de meest gebruikte trainingsmethode in dierentuinen. Waarom is dat zo? Mits goed toegepast, is dit een uiterst doeltreffende, vriendelijke én veilige manier om dieren te trainen. Dierentuindieren zijn doorgaans zeer stressgevoelig en erg kostbaar. Net als onze paarden.

Clickertraining is trainingsmethode waarbij gebruik gemaakt wordt van positieve bekrachtiging (positive reinforcement). De grondbeginselen voor deze methode zijn ontwikkeld door de Amerikaanse psycholoog B.F. Skinner.

Clickertraining wordt sinds de jaren zestig al succesvol toegepast in het trainen van zeezoogdieren in dolfinaria. Het is dus helemaal niet nieuw. Het wordt alleen nog niet algemeen gebruikt in de paardenwereld. Raar eigenlijk, want er is veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan en heeft zijn effectiviteit ruimschoots bewezen.

Positieve bekrachtiging ofwel Positive reinforcement (+R)

Reinforcement (R) betekent ‘versterken’ in het Engels. Het woord ‘positive’ wordt in de wetenschap gebruikt om aan te duiden dat er iets wordt toegevoegd: aangeduid met een plus (+).  Met positive reinforcement/positieve bekrachtiging versterk je gedrag door iets prettigs toe te voegen.

In clickertraining is de beloning meestal voer, maar dat hoeft niet. Alle beloningen waar het dier bereid is voor te werken, voldoen.

Clickertraining

Om een paaReward_reinforcer_hippologic.JPGrd iets te leren met behulp van beloningen moet je tijdens het gewenste gedrag belonen. Zo maakt het paard het snelst de connectie tussen wat hij deed en de beloning.

Nu is belonen tijdens het gewenste gedrag meestal niet praktisch: het is lastig om een paard in galop een beloning te voeren. Daarom maken clickertrainers gebruik van een brugsignaal, de click. Zodra het gedrag is aangeleerd, wordt de clicker (en daarmee de bekrachtiger) afgebouwd. Je hoeft dus niet altijd voor elk gedrag te blijven belonen.

Brugsignaal

De click kondigt de beloning aan en is een (tijds)brug tussen het gewenste gedrag en het tijdstip waarop de bekrachtiger wordt gegeven. De click wordt ook wel ‘markeer signaal’ (marker in Engels) genoemd omdat het het gewenste gedrag markeert. Het paard gaat meer van het gedrag vertonen dat hij tijdens het horen van het markeer signaal liet zien, omdat hij leert dat hij op het markeersignaal moet letten.

__click betekent_HippoLogic.jpgDoordat het paard nu zijn beloningen kan beïnvloeden, wordt training een tweeweg communicatie: Samenwerking. Het gevoel van ‘controle hebben’ over zijn training komt de vertrouwensband met je paard ten goede.

Het vereist echter creativiteit van de trainer om deze methode succesvol toe te passen. Er komt immers geen dwang(middel) aan te pas. Daarbij gaat deze wetenschap soms lijnrecht in tegen gewoontes in traditionele- en natural horsemanship methodes. Bij positieve bekrachtiging moet je als trainer pro-actief zijn en goed voorbereid de training beginnen om het gewenste gedrag uit te lokken.

Bij traditionele en Natural Horsemanship methodes is de trainer vaker reactief: als het paard niet het gevraagde gedrag laat zien komt de trainer in actie (bv met iets meer druk en als dat niet helpt nog meer druk en soms zelfs straf). Geen wonder dat paardenmensen het moeilijk vinden om clickertraining in hun dagelijkse training te gaan gebruiken: alle verandering is moeilijk.

Clicker training is niet alleen voor recreatie paarden of vrijheidsdressuur

Denk nu niet dat clickertraining alleen bedoeld is om je paard kunstjes aan te leren. Met clickertraining kun je elk paard alles leren. Op elk niveau en in elke discipline. Neem nu Shawna Karrash. Zij heeft ruiters en springpaarden tot op Olympisch niveau met positieve bekrachtigingstechnieken geholpen.

In dierentuinen gebruiken ze al jarenlang R+ om gevaarlijke dieren zoals olifanten, oran oetans en giraffen te trainen hun handen of voeten te geven zodat hun voeten verzorgd kunnen worden of een lichaamsdeel aan te bieden voor bloedafname. De dieren hoeven dan niet iedere keer geheel verdoofd te worden. Daar kunnen wij paardeneigenaren een goed voorbeeld aannemen!

Hier een video van hoe ze een tijger leren wat het brugsignaal betekent (een fluitje ipv een click).

 

Sandra Poppema 

HippoLogic (Hippo = paard, Logic = wetenschap)

Heb je hulp nodig met het overschakelen of beginnen met clickertraining dan kun je een online privé coaching sessie of een video beoordeling van jouw training bij mij boeken. Galoppeer naar HippoLogic’s website.

Wil je meer weten over mijn online cursus Set Your Equestrian Goals & Achieve them, volg dan deze link.

 

 

 

 

 

 

 

Advertenties